Beroepsopdracht: Implementatie zorgtechnologie in de praktijk
Inleiding:
Zorgtechnologie krijgt een steeds belangrijkere rol in de zorg. Denk aan beeldzorg, slimme sensoren, e-health-apps of robots die ondersteunen bij het werk. Deze technologieën helpen om goede zorg te blijven geven, ook nu er steeds meer ouderen zijn en het aantal zorgmedewerkers daalt o.a. door de vergrijzing (RIVM, 2025). Daarnaast sluit technologie aan bij de digitale wereld waarin we allemaal leven.
Zorgtechnologie ondersteund het vergroten van gemak, veiligheid en zelfstandigheid van cliënten. Voorbeelden zijn medicijndispensers, personenalarmering of apps waarmee mensen hun gezondheid kunnen volgen. Ook kan het werk van zorgmedewerkers hierdoor lichter worden en kan de zorg efficiënter worden georganiseerd (van Gemert-Pijnen, 2022). Deze technologieën dragen bij aan efficiëntie omdat zij taken automatiseren, sneller signaleren wanneer er iets misgaat en cliënten meer zelfregie geven. Daardoor hoeven zorgmedewerkers minder handmatige controles uit te voeren, kunnen zij gerichter hulp bieden en wordt kostbare tijd bespaard die ingezet kan worden voor complexere zorg.
Lees meer
Voor de zorg betekent technologie dat het werk verandert. Zorgmedewerkers krijgen steeds vaker te maken met nieuwe apparaten, digitale systemen en apps. Ze moeten leren hoe deze werken en hoe ze die in hun dagelijkse taken kunnen gebruiken. Dat kost tijd, vraagt om goede uitleg en kan soms ook best wennen zijn. Technologie heeft daarnaast invloed op hoe zorgmedewerkers hun werk zien: sommige taken veranderen of worden overgenomen door techniek, terwijl andere juist meer aandacht vragen.
Daarom is het belangrijk dat medewerkers goed worden betrokken bij de invoering van nieuwe technologie (V&VN, 2024). Veranderkunde kan daarbij helpen. Dat betekent dat je goed nadenkt over hoe je een verandering stap voor stap invoert: duidelijk communiceren, medewerkers meenemen in het proces en luisteren naar wat zij nodig hebben (Kotter, 1996).
Het implementeren van zorgtechnologie betekent dat je nieuwe technologie op een zorgvuldige manier in de praktijk brengt. Dit begint met het onderzoeken van de zorgvraag, daarna wordt gekeken welke technologie past, hoe medewerkers worden getraind en hoe het gebruik blijvend wordt ondersteund (van Gemert-Pijnen, 2022; Loo et al., 2025). Zo zorg je ervoor dat de technologie echt bijdraagt aan betere zorg en niet in de kast belandt.
Kortom, zorgtechnologie biedt veel kansen om de zorg toekomstbestendig te maken. Maar om dit te laten slagen, is het belangrijk dat medewerkers worden meegenomen in de verandering en dat er goed wordt nagedacht over de manier van invoeren.
Verkennen/oefenen:
Je bekijkt welke informatie er al is over zorgtechnologie en hoe dit in de praktijk wordt ingevoerd. Zo leer je wat er allemaal komt kijken bij het gebruiken en invoeren van nieuwe technologie in de zorg. Het doel is dat je je kennis vergroot, zodat je straks beter begrijpt wat er op je werk of stage gebeurt en hoe jij daar zelf mee om kunt gaan. Bekijk de onderstaande bronnen om meer te weten te komen over het onderwerp.
Lees, kijk de filmpjes! Maak over de 4 belangrijkste punten van informatie een mini-vlog (minimaal 3 minuten) of een poster en bespreek wat je hebt ontdekt met collega’s of klasgenoten.
Links
o Zorg voor innoveren – Implementatie van zorgtechnologie: https://www.zorgvoorinnoveren.nl
o Vilans – Technologie in de zorg: https://www.vilans.nl
o V&VN – Verpleegkundige Zorg- en Informatie Technologie:
https://www.venvn.nl/afdelingen/verpleegkundige-zorg-en-informatie-technologie
o RIVM – Toekomst van de zorg en technologie: https://www.rivm.nl
o YouTube-kanaal van Vilans of Zorg voor innoveren
o Veranderkunde: https://www.sn.nl/inspiratie/management-en-leidinggeven/hoe-ga-je-als-manager-om-met-weerstand-tegen-verandering?utm_source=chatgpt.com
o Zorgtechnologie in jouw opleiding of werk
→ Vraag je docent of praktijkbegeleider naar materialen die op school of de werkvloer worden gebruikt.
Lees meer
De zorg verandert snel. Door personeelstekorten en vergrijzing is technologie niet meer weg te denken. Denk aan de volgende voorbeelden en bekijk de video voor meer uitleg: https://www.youtube.com/watch?v=DCtbM5ZVrZY&t=10s
Beeldbellen met cliënten,
Slimme sensoren die waarschuwen bij valgevaar,
Medicijndispensers die automatisch medicijnen geven,
Apps voor communicatie of gezondheid,
Zorgrobots die helpen bij beweging of tillen.
Toch blijkt in de praktijk dat niet alle technologie direct goed wordt gebruikt. Soms blijft een apparaat in de kast staan. .
Dat komt vaak doordat de invoering (implementatie) lastig is. Mensen moeten wennen, leren om ermee te werken, en begrijpen waarom het nodig is.
Veranderkunde helpt hierbij: dat gaat over hoe je mensen meeneemt in verandering.
Je gaat onderzoeken hoe zorgtechnologie wordt ingevoerd (of juist nog niet) op jouw stage of werkplek. Maak hierover een mini-vlog van minimaal 3 minuten.
Je ontdekt:
Welke technologieën er worden gebruikt (noem er minimaal 2);
Hoe medewerkers en cliënten hiermee omgaan;
Wat goed werkt en wat nog lastig is;
En hoe veranderkunde (verandering in gedrag en organisatie) hierbij een rol speelt.
Toepassen:
Kijk eerst in de organisatie waar je stageloopt welke vormen van technologie worden gebruikt. Let daarbij op apparaten, digitale hulpmiddelen of systemen die bedoeld zijn om de zorg te ondersteunen. Maak een korte lijst van de technologieën die je tegenkomt.
Kies daarna één voorbeeld van technologie die wel aanwezig is in de organisatie, maar (nog) niet goed wordt gebruikt. Dit kan bijvoorbeeld beeldbellen zijn, slimme sensoren, apps, robots of medicijndispensers.
Observeer de situatie:
- Wie gebruikt de technologie en wie niet?
- Hoe vaak wordt het gebruikt?
- Wat lijkt lastig of onhandig?
- Is er uitleg, training of begeleiding gegeven?
Opdracht
Interview een collega of begeleider over het gebruik van deze technologie. Hieronder zijn voorbeeldvragen neergezet die je zou kunnen gebruiken.
Werk deze vragen uit in een kort verslag.
1. Wat is de functie van deze zorgtechnologie?
2. Gebruik jij die technologie zelf?
3. Ja? Hoe vaak en in welke situaties?
4. Nee? Wat houdt je tegen?
5. Wat vind je handig aan deze technologie?
6. Wat vind je juist lastig of onduidelijk eraan?
7. Heb je goede uitleg of training gekregen om ermee te werken?
8. Wat miste je nog in de uitleg of begeleiding?
9. Waarom denk je dat collega’s het niet gebruiken?
10. Wat zou volgens jou helpen zodat deze technologie vaker en beter gebruikt wordt?
Maak naast je interview een kort verslag (½ tot 1 A4) waarin je beschrijft:
- Welk voorbeeld van technologie je hebt gekozen;
- Wat je hebt gezien tijdens observatie;
- Wat je hebt gehoord tijdens het interview (gebruik hiervoor je verslag);
- Waarom deze technologie nog niet goed wordt gebruikt;
- Hoe uitleg, begeleiding of motivatie (veranderkunde) een rol zou kunnen spelen;
- Jouw idee hoe het beter kan worden ingevoerd of gebruikt.
Tip: Sluit af met je eigen mening:
“Ik vind dat deze technologie meer gebruikt zou moeten worden, omdat…”
of
“Volgens mij werkt het niet goed, omdat…”
Literatuur:
European Commission. (2023). Digital health and care. European Commission. https://health.ec.europa.eu/ehealth-digital-health-and-care/digital-health-and-care_en
Kotter, J. P. (1996). Leading change. Harvard Business Review Press.
Loo, R. T. J., et al. (2025). Recommendations for successful development and implementation of digital health technologies: Ten practical recommendations. JMIR, 2025. https://doi.org/10.2196/xxxxx
RIVM. (2025). Toekomstbestendige zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking: Plan van aanpak voor monitoring en evaluatie. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2025-0001.pdf
van Gemert-Pijnen, J. E. W. C. (2022). Implementation of health technology: Directions for research and practice. Frontiers in Digital Health, 4, 1030194. https://doi.org/10.3389/fdgth.2022.1030194
V&VN — Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland. (2024). Verpleegkundige Zorg- en Informatie Technologie. https://www.venvn.nl/afdelingen/verpleegkundige-zorg-en-informatie-technologie
WHO. (2020). Global strategy on digital health 2020–2025. World Health Organization. https://www.who.int/docs/default-source/documents/gs4dhdaa2a9f352b0445bafbc79ca799dce4d.pdf
Ontwikkeld door:
en
